Các loại rau thơm và cách dùng trong món ăn Việt (Phần 2)

Tạm dừng  “chân đá ống bơ”, giờ mời bạn cùng Linh  tiếp tục “miệng đếm lá” ở phần 2 này nhé.

(Nếu bạn chưa từng xem phần 1, mời bạn ghé qua link ở đây: Phần 1: Các loại rau thơm và cách dùng trong món ăn Việt)

RAU BẠC HÀ là gì? (Tiếng Anh: MINT)

Bạc hà, nhiều người còn gọi là húng bạc hà, cũng là một trong những loại rau thơm quen thuộc dùng để ăn sống kèm với các món ăn. Đa phần mọi người tiêu dùng sẽ nói loại rau trong ảnh trên là bạc hà vì hầu hết ở các chợ hay siêu thị bán loại rau này và đều gọi nó là bạc hà.

Rau bạc hà thông thường chúng ta vẫn thấy nếu không để ý kĩ sẽ dễ bị nhầm với rau húng lủi (hình ảnh ở dưới). Lá bạc hà có nhiều răng cưa hơn và bề mặt có một lớp lông mịn nhỏ. Lá húng lủi có phần trơn láng hơn và ít “nhăn” hơn, thân thẳng. Dù vậy, khi nhìn qua rất khó để phân biệt được ngay, trừ phi bạn vò lá và ngửi mùi. Ở miền Bắc mình thường thấy rau bạc hà cây nhỏ, mùi thơm hơi the đặc trưng nên phân biệt với húng lủi dễ dàng hơn.

Đây cũng chỉ là giống cây ở Việt Nam. Nếu bạn tìm kiếm từ “Mint”, bạn cũng sẽ thấy ở nước ngoài có nhiều giống bạc hà khác nhau, được gọi tên riêng như Sweet mint, pepper mint, vv… và trông chúng cũng có sự khác nhau.

Ngoài việc dùng để ăn sống, làm thuốc chữa bệnh, bạc hà còn hay được thái nhỏ cho vào các món nộm rau để tạo hương vị thơm the mát. Đối với Linh thì dù là bạc hà hay húng lủi đều có những nhánh lá rất đẹp, chúng dùng để trang trí món ăn, bánh hay đồ uống thì cực kì đẹp. Vì thế, đây là loại rau yêu thích nhất của mình mỗi khi trang trí chụp ảnh các món tráng miệng.

THÌ LÀ là gì? (Tiếng Anh: DILL)

Còn được gọi là thìa là, đây là loại rau không thể thiếu được trong các món cá như canh cá, cá xốt cà chua, cá kho, cá hấp, lẩu cá, chả cá, bún cá…, thường được kết hợp cùng hành lá, rau ngổ, rau răm. Cùng với rau răm, thì là cũng được dùng trong các món canh riêu để khử mùi tanh như riêu cá, riêu trai, riêu hến.  Thì là là một loại rau có mùi thơm đặc trưng, rất dễ ăn ngay cả đối với trẻ nhỏ.

Giống thì là ở  miền Bắc cây thường ngắn, lá nhỏ và thơm. Thì là ở miền Nam thì cây dài và to hơn hẳn. Hạt thì là cũng có mùi thơm, có thể được dùng để trong nấu ăn, hoặc làm bánh.

Hiện nay ở VN cũng đã phổ biến loại thì là tây – tiếng anh gọi là FENNEL. Đây là một loại rau có  lá gần giống thì là ta nhưng phần củ thì phình to ra, và phần củ này cũng được dùng trong các món ăn luôn. Phần củ thậm chí thường được cắt rời với phần lá và bán riêng. Phần củ thì là này được dùng để làm salad, nấu súp, nấu với cá hoặc thịt gà, nướng, …

HÚNG QUẾ/HÚNG CHÓ Là gì? (Tiếng Anh: THAI BASIL)

Húng quế còn có tên gọi dân gian là húng chó, có lẽ là do món đặc sản thịt chó không bao giờ có thể thiếu được loại rau này. Húng quế được dùng để ăn sống rất phổ biển. Trong miền Nam, Linh thường thấy nó xuất hiện ở hầu hết các đĩa rau sống trong mọi hàng ăn. Từ bún, phở, mì, bánh cuốn, bánh ướt, bánh hỏi, vv… thì rau sống ăn kèm lúc nào cũng thấy có húng quế.

Ngoài các món ăn trên, những món như tiết canh, thịt ngan vịt luộc hay quay, lòng lợn luộc, vv…cũng thường có húng quế ăn kèm với đúng vị. Đây là loại rau gia vị được dùng rất phổ biến trong ẩm thực Thái, vì vậy tên tiếng Anh người ta gọi nó là Thai Basil.

Cây húng quế cho ra hoa màu tím rất đẹp. Có một điều không biết bạn đã biết chưa, đó là hạt của cây húng quế chính là hạt é (hột é) mà chúng ta thường thấy trong các món chè. Hạt é không những được dùng trong các món chè mà còn được làm thành đồ uống (nước hạt é đường phèn, mủ trôm hạt é, vv…) để giải khát, giải độc và để làm đẹp.

KINH GIỚI Là gì? (Tiếng Anh: VIETNAMESE BALM)

Kinh giới là một loại rau thơm phổ biến thường được ăn sống hoặc dùng trong các món nộm rau ở miền Bắc. Nếu bạn là người thích ăn bún đậu mắm tôm, hoặc bún ốc, bún riêu cua, bún chả, lòng lợn, phở cuốn, chắc chắn bạn sẽ luôn thấy rau kinh giới.

Đây là một loại rau sống Linh cũng rất ưa thích. Trước đây khi con nhỏ bị rôm, Linh thường lấy kinh giới cùng với sài đất đun lấy nước để cho con tắm cho mát da, trị rôm sảy thấy rất hiệu quả.

Nhiều người còn gọi kinh giới là HÚNG CHANH, tuy vậy đây là hai loại cây khác nhau. Lá húng chanh (như hình dưới) dày hơn và tròn hơn lá kinh giới. Loại lá này rất nổi tiếng trong bài thuốc chữa ho mà rất nhiều mẹ đã áp dụng cho các em bé.

TÍA TÔ Là gì? (Tiếng Anh: PERILLA LEAF)

Tía tô là loại rau sống rất phổ biến. Nó có màu tím tía đặc trưng, vị hơi the nhưng rất thơm. Trong các món ăn như bún đậu, bún ốc, bún riêu cua, phở cuốn, các món ốc, ếch, lươn om chuối đậu luôn có tía tô. Các bạn thích ăn món ăn Nhật hẳn các bạn cũng để ý thấy là lá tía tô rất hay được dùng để ăn kèm với sushi hoặc để trang trí trên đĩa sushi, maki rất đẹp mắt. Đây cũng là do người Nhật rất chuộng lá tía tô – shiso – trong ẩm thực Nhật.


Tía tô hay được dùng để giải cảm. Mình  nhớ hồi bé mỗi khi bị ốm sốt, mẹ rất hay nấu cháo tía tô, đôi khi có thêm chút thịt bằm hoặc trứng, rồi “vận động” mình ăn để mau khỏi.

HÚNG LÁNG Là gì?

Tên gọi loại rau thơm này là do cây được trồng ở làng Láng, Hà Nội. Linh chưa từng thấy loại rau  này có ở miền Nam, dù đây là loại rau thơm Linh cực kì thích dùng mỗi khi nấu súp, ví dụ như súp gà, hoặc nấu  phở gà. Húng láng là loại rau thơm cây nhỏ, mùi rất thơm đặc trưng riêng, hay được dùng để ăn sống cùng với tía tô, kinh giới, xà lách, rau mùi … khi thưởng thức bún chả, bún nem, bún đậu, hoặc ăn kèm với một số món “nhậu” hoặc thái nhỏ cho vào nộm.

Cây húng láng chỉ ngắn và nhỏ như vậy thôi nhưng mùi thơm thì rất dễ chịu và dễ ăn. Miền Nam có một loại rau thơm thân to, lá to hơn rất nhiều lần và có mùi thơm gần giống với húng láng, Linh thường mua để thay thế cho húng láng mà kì chưa, bao lâu nay vẫn mua mà chưa khi nào Linh hỏi kĩ tên gọi nó là gì, vì người bán hàng ở chợ hay siêu thị cũng hay gọi chung là rau sống thôi. Linh sẽ hỏi thêm hoặc bạn nào biết thì mách nhé để rồi sẽ bổ sung tên gọi và hình ảnh minh họa cho loại rau thơm này.

DIẾP CÁ Là gì? (Tiếng Anh: FISH MINT)

Còn được gọi là dấp cá, loại rau này có vị chua và mùi tanh như cá nên được đặt tên gọi như vậy. Nhiều người thích ăn sống loại rau này, nó là loại rau cũng thường có mặt trong các món ăn “quán” ở miền Nam. Tuy nhiên dù cố gắng thử ăn nhưng nhiều năm nay mình vẫn không ăn được diếp cá.

Rau diếp cá được dùng nhiều để ăn sống, ăn với các món cuốn như gỏi cuốn, bì cuốn, bánh tráng cuốn, bánh xèo, các món nộm gỏi, rau trộn. Rau này hợp với hải sản nên nhiều người chỉ cần đơn giản là gói rau với  hải sản hấp là có thể “nhậu” được ngon lành. Một số món xào với diếp cá cũng được nhiều người yêu thích.

LÁ LỐT Là gì? (Tiếng Anh: PIPER LOLOT)

Chắc hẳn bạn không còn xa lạ gì với lá lốt. Lá lốt có mùi thơm rất dễ chịu vị ngọt, vì thế món chả lá lốt luôn là món ăn cả nhà đều thích. Lá lốt thơm và dễ ăn đến nỗi món chả lá lốt mà Linh thường làm luôn có thật nhiều lá lốt thái nhỏ trộn lẫn vào thịt xay, bên ngoài cuốn thêm lá lốt nữa rồi mới rán nên miếng chả luôn thơm lựng mùi vị lá lốt.

Lá lốt cũng không thể thiếu được trong những món om chuối đậu như ốc, ếch, lươn. Ngoài ra cũng có rất nhiều món xào lá lốt ăn tuyệt ngon như lá lốt xào thịt bò/thịt trâu/thịt lợn/măng/ếch, vv…Lá lốt cũng hay được dùng để làm các món chay. Thực sự là có rất nhiều món ăn ngon có sự góp mặt của lá lốt làm “nhân vật chính”.

Tổng quan 

Trên đây mình mới điểm danh các loại rau thơm thường dùng để ăn sống và bổ sung vào các món ăn chính giúp cho các món ăn trở nên hoàn hảo. Những loại rau thơm này là những thứ chúng ta hay dùng trong cuộc sống nhiều nhất.

Nếu kể đến các loại rau ăn sống khác thì còn có rất nhiều như xà lách, đinh lăng, lá sung, lá cóc non, rau muống chẻ, hoa chuối, chuối xanh, khế xanh, lá ổi, vv… Những loại này thường được ăn kèm với những món ăn đặc sản, các món nhậu, không phải những loại thường được dùng trong các món ăn hàng ngày.

Các loại rau thơm không những giúp món ăn trở nên thơm ngon hấp dẫn mà hầu  hết chúng đều có tác dụng như một vị thuốc chữa được rất nhiều bệnh, hoặc ít nhất cũng góp phần giúp chúng ta khỏe mạnh. Linh nghĩ các mẹ rất nên tập cho các bé quen ăn dần các loại rau này. Một điều rất phổ biến là các món ăn khi làm cho trẻ em thường hay bị bỏ qua các loại rau gia vị vì sợ chúng khó ăn đối với trẻ em. Trong gia đình của Linh, các con luôn được ăn giống như người lớn, các món ăn luôn đầy đủ hương vị, và chỉ tránh ăn cay thôi. Vì thế, ngay cả đối với em bé nhất tuy mới được gần 2 tuổi, các bé luôn có thể ăn được rất nhiều loại rau thơm có trong các món ăn, từ đó các con cũng học luôn cách nhận biết mỗi món ăn với hương vị đầy đủ là như thế nào.

Chúc các bạn có những cuộc phiêu lưu thú vị trong nhà bếp với những loại rau gia vị tuyệt vời này.

Comments

comments

2 Comments

  1. Giang Tháng Ba 18, 2017

Bạn có muốn hỏi hay comment gì không ?