Các loại rau thơm và cách dùng trong món ăn Việt (Phần 1)

Rau thơm, hay còn gọi là rau gia vị, là những loại rau tuy nhỏ và dùng với lượng ít, chỉ là thêm vào món ăn chính, tuy nhiên thiếu chúng thì món ăn có thể mất hẳn đi hương vị đặc trưng của nó. Rau thơm không chỉ góp phần làm món ăn thêm hương vị, thêm màu sắc mà đôi khi còn dùng để trang trí cho món ăn thêm hấp dẫn.

Trong ẩm thực Việt có rất nhiều các loại rau thơm khác nhau. Đúng như tên gọi của  nó, mỗi loại rau thơm có mùi thơm riêng biệt rất đặc trưng, và có vị đặc trưng luôn. Chúng không những làm món ăn thêm đầy đủ trọn vị mà còn đóng vai trò như các vị thuốc nữa. Vì thế, sử dụng rau thơm trong các món ăn là cực kì có lợi đó các bạn ạ.

Trong bài viết này, mình không bàn về tác dụng chữa bệnh của các loại rau thơm. Linh muốn chia sẻ một số hiểu biết của mình trong việc dùng rau thơm vào các món ăn Việt để các món ăn nổi bật được hương vị ngon nhất của chúng. Tất nhiên mọi quy tắc sử dụng đều là thói quen được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, và mỗi vùng miền lại có cách sử dụng chúng trong các món ăn khác nhau theo tập quán ăn uống của địa phương đó. Linh là người Hà Nội nên cách sử dụng rau thơm trong món ăn của mình là theo cách của người miền Bắc thường làm. Linh cũng xin nói trước rằng cách sử dụng rau thơm của mình không phải là quy tắc hay chuẩn mực, Linh chỉ là chia sẻ cách mình dùng trong các món ăn để các món ăn được thơm ngon hơn thôi.

Thêm nữa là có rất nhiều các loại rau thơm, rau gia vị ăn kèm với các món ăn nên Linh không thể liệt kê hết tất cả, vì vậy Linh rất mong có thêm những chia sẻ của các bạn để mình cũng được bổ sung thêm kiến thức nữa. Linh cũng mong có điều kiện để đi đủ nhiều, ăn thử nhiều món ăn của các vùng miền để có kiến thức và kinh nghiệm phong phú hơn.

HÀNH LÁ Là gì? (SPRING ONIONS)

Hành lá là loại rau thơm phổ biến nhất, được sử dụng nhiều nhất, vì nó được dùng trong rất nhiều món ăn nên nhiều khi chúng ta quên mất nó cũng là một loại rau thơm 😛

Hành lá được dùng trong hầu hết các món canh, bún, phở, mì, các món xào, kho cũng thường được rắc thêm ít hành lá vừa để thêm gia vị vừa để tạo thêm màu sắc trang trí cho món ăn. Thông thường hành lá sẽ được thái thành  những đoạn ngắn và nhỏ.

Hành lá cũng có nhiều giống khác nhau. Linh thường chọn hành lá có phần ống lá nhỏ xanh, thân trắng nhỏ, phần củ không phình ra, giống hành này thơm hơn loại hành ống to. Khi chế biến, mình hay tách riêng phần hành trắng và phần lá xanh. Phần hành trắng hay được thái nhỏ để phi thơm trước trong các món xào, hoặc là chẻ sợi đặt lên trên các món nước như canh, bún, mì, phở khiến món ăn vừa thơm vừa hấp dẫn.

Có một giống hành mà phần thân trắng phình to ra thành củ, ống lá vẫn nhỏ, loại này cũng rất thơm. Mùa đông ở Miền Bắc giống hành này rất nhiều. Loại hành này khá ngọt và ít hăng, vì thế bố mẹ mình rất thích món hành này luộc lên chấm với nước tương tỏi ớt trong những ngày mùa đông lạnh.

RAU MÙI  – NGÒ RÍ Là gì? (CORIANDER / CILANTRO)

Sau hành lá, rau mùi là loại rau phổ biến thứ hai về “mật độ” xuất hiện trong các món ăn. Miền Bắc gọi là rau mùi, miền Nam gọi là rau  ngò, hoặc ngò rí. Loại rau này có mùi thơm rất dễ chịu, rất dễ ăn kể cả đối với trẻ em. Rau mùi thường được dùng trong các món canh, các món nước như bún, mì, phở hoặc trong các món nộm (gỏi) như nộm xu hào cà rốt, nộm đu đủ, vv..

Ở miền Bắc, rau mùi thường nhỏ, thân ngắn, phần gốc phình hơi to và có mùi rất thơm. Phần gốc mùi này rửa sạch, cho vào nấu những loại canh hầm sẽ tạo mùi thơm cho canh, tác dụng giống như dùng hạt mùi để làm thơm. Vào dịp giáp Tết, những cây mùi già trở thành hàng “hot” khi được rất nhiều người mua về đun lấy nước lá mùi dùng để tắm gội. Đây là một phong tục đã nhiều năm với ý nghĩa là làm cho thân sạch sẽ, thơm tho để đón Tết.

Ở Miền Nam, rau mùi thường rất dài và thân to hơn, cứng hơn, và mùi thơm kém hơn hẳn giống rau mùi ở miền Bắc. Tuy nhiên có một điều rất hay là khi bạn đi chợ mua rau ở miền Nam, bạn luôn được người bán tặng miễn phí hành lá và rau mùi khi bạn mua các loại rau khác dù ít hay nhiều.

MÙI TÀU – NGÒ GAI Là gì? (CULANTRO / SAW-LEAF HERBS)

Rau mùi tàu là loại rau có lá viền răng cưa, khá sắc nên có tên gọi ở miền Nam là ngò gai. Rau này cũng có mùi rất thơm đặc trưng. Đặc biệt trong các món canh măng, dù là măng tươi hay măng khô, ít khi nào thiếu được ngò gai. Canh chua măng, canh măng ngan vịt, canh cá nấu măng luôn có rau mùi tàu để tạo mùi thơm cho canh.

Mùi tàu ở miền Bắc thường có lá ngắn, tròn, ít khi nào có cuống, và rất thơm. Ngò gai ở miền Nam thì có loại cây rất dài, lá dài và phần cuống lá cũng dài và ít thơm hơn loại rau ở miền Bắc.

Người miền Nam còn rất hay dùng ngò gai trong món phở (cùng với ngò om, húng quế, rau diếp).

RAU RĂM Là gì? (VIETNAMESE MINT)

Nhắc đến rau răm, món đầu tiên mình nghĩ đến là trứng vịt lộn – món ăn mà thiếu rău răm thì thực sự không tôn được hết vị ngon của nó. Và tiếp theo là món Gà xé phay, nơi rau răm là loại rau chính để tôn lên vị đặc trưng của món ăn.

Rau răm là loại rau dùng để khử mùi tanh rất tốt, có vị thơm và cay nhẹ, chúng thường được dùng để khử mùi tanh của cá và các loại hải sản, hay như trong món trứng vịt lộn. Các món hấp hải sản như mực, ngao, ốc … thường có rau răm hấp cùng (cùng với gừng, sả, lá chanh,vv… để tạo mùi thơm và khử tanh).

Giống như các loại rau khác, giống rau răm ở miền Bắc thường cây ngắn, lá nhỏ, thơm và cay nồng hơn. Loại rau răm ở miền Nam thường cây rất dài và lá to.

RAU NGỔ (NGÒ ÔM) Là gì? (RICE PADDY HERB)

Rau ngổ có mùi thơm rất dễ chịu, có vị hơi đắng, thường được dùng trong các món canh chua, cũng góp phần tạo mùi thơm cho canh và khử mùi tanh.

Trong canh chua cá ít khi nào thiếu rau ngổ. Món nộm (gỏi) rau muốn cũng luôn có rau  ngổ. Ngoài làm rau gia vị, rau ngổ còn được làm rau chính trong một món ăn khá phổ biến là rau ngổ xào thịt bò.

Rau ngổ ở miền Bắc thường cây nhỏ, lá nhỏ, ngắn, rau ngổ (ngò ôm) ở miền Nam thường thân dài và to, lá cũng to hơn.

… Linh tạm dừng ở đây đã nhé, mình sẽ viết tiếp phần 2 sau.. Cảm ơn cả nhà đã cùng ngồi “đếm lá” .. với Linh tới giờ. !

Name of Reviewed Item: Các loại rau thơm và cách dùng trong món ăn Việt (Phần 1) Rating Value: 5 Image: https://kokotaru.com/wp-content/uploads/2017/03/F-Phan-biet-cac-loai-rau-thom-gia-vi-part-1-fixed-2.jpg Review Author:Review Date:

Bạn có muốn hỏi hay comment gì không ?